“กาลครั้งหนึ่งชายฝั่งทะเล” ศิลปะที่ชวนคิดถึงอนาคตที่ยั่งยืนของสิ่งแวดล้อม ผ่านแบบจำลองชายฝั่งที่เราเป็นเจ้าของ

Mr.David Loughran ภัณฑารักษ์อิสระ จาก Emerging Islands องค์กรศิลปะจากฟิลิปปินส์และคณะ ได้ริเริ่มโครงการศิลปะเชิงปฏิบัติการ ชื่อว่า “กาลครั้งหนึ่งชายฝั่งทะเล” หรือ “Once Upon a Time Coastline” ร่วมกับ Ms.Nicola Sebastian และ Ms.Samantha Zarandin โดยโครงการนี้ต้องการนำผู้เข้าร่วมกิจกรรมย้อนกลับไปคิดถึงอนาคตที่ยั่งยืนของระบบนิเวศที่อยู่รอบตัวเราผ่านงานศิลปะ เพราะศิลปะเป็นสื่อที่เหมาะสมในการนำความครุ่นคิดภายในของผู้คนและสะท้อนออกมาให้เห็นทั้งยังทำให้ผู้อื่นสามารถเกิดความรู้สึกร่วมได้ ศิลปะจึงอาจเป็นประตูอีกบานที่จะช่วยให้เกิดการดูแลสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนได้

ในโครงการนี้ ยังได้ความร่วมมือจากนักวิชาการฝ่ายไทย โดยมี ดร.วัชรพงศ์ หงษ์จำรัสศิลป์ อาจารย์ประจำภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ คุณศิริชัย อรุณรักติชัย ผู้เชี่ยวชาญด้านการอนุรักษ์ทะเลและช่างภาพใต้น้ำ มาร่วมให้ความรู้ โดยมีผู้ร่วมกิจกรรมเป็นนักศึกษา 6 คนจากหลักสูตรการออกแบบนิเทศศิลป์ มหาวิทยาลัยมหิดล และมี Mr. Jonathan Jay Lee ศิลปินชื่อดังระดับโลกชาวฮ่องกง มาเป็นผู้ร่วมทำงานศิลปะและภาพประกอบ

Ms.Nicola Sebastian เล่าว่า หลังจากระดมความคิดทั้งทีมงาน นักวิชาการและศิลปิน ก็ได้เลือก ระบบนิเวศชายฝั่ง เป็นจุดศูนย์กลางของงาน โดยมีแนวคิดว่า ระบบนิเวศชายฝั่งก็เป็นเหมือนกับเมืองที่สร้างด้วยน้ำ มี setting เป็น แนวปะการัง ป่าชายเลน สาหร่าย หาดทราย และหมู่บ้านชาวประมง มีตัวแสดงเป็นทั้งมนุษย์และสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ ที่อยู่ร่วมกันแบบพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน จากนั้นได้ใช้กระบวนการของ “WHAT IF” ชวนผู้เข้าร่วมกิจกรรมคิดว่า ถ้าเรามีชายฝั่งเป็นของตัวเอง เราจะมีชายฝั่งทะเลแบบไหน สิ่งแวดล้อมตรงนั้นจะเป็นอย่างไร

Ms.Samantha Zarandin เสริมว่า กระบวนการนี้คล้าย ๆ กับการทำให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมรู้สึกว่าตัวเองเป็นเจ้าของพื้นที่จำลองตรงนั้น ซึ่งในที่นี้คือพื้นที่ชายฝั่งทะเล การเป็นเจ้าของทำให้มีอำนาจที่จะจัดการ ในขณะเดียวกันการเป็นเจ้าของก็ทำให้ได้รับผลกระทบจากการจัดการนั้น ๆ ด้วย พื้นที่จำลองนี้ จึงเป็นพื้นที่ชวนคิดว่าถ้าทำแบบนี้แล้วจะต้องเจอกับอะไร แล้วจะมีวิธีการจัดการกับผลกระทบจากการกระทำนั้น ทั้งที่ดีและร้ายอย่างไรต่อชายฝั่งที่ตัวเองเป็นเจ้าของ

ผลของโครงการศิลปะเชิงปฏิบัติการนี้คือ นักศึกษาที่เข้าร่วมกิจกรรม ได้สร้างภาพประกอบศิลปะดิจิทัลที่แสดงให้เห็นถึง สภาพความหลากหลายทางชีวภาพตามแนวชายฝั่งที่เปลี่ยนไปตามสถานการณ์ความเป็นไปได้ต่าง ๆ ซึ่งผู้เข้าร่วมกิจกรรมไม่เพียงได้เรียนรู้เรื่องเกี่ยวกับระบบนิเวศทางทะเลผ่านกระบวนการคิดและตีความออกมาเป็นงานศิลปะแล้ว ในขณะเดียวกันก็ได้ตระหนักถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้นจากน้ำมือของมนุษย์ต่อของความหลากหลายทางชีวภาพตามแนวชายฝั่งทะเลด้วย เพราะสิ่งสำคัญจากกิจกรรมนี้ คือการส่งต่อเมล็ดพันธุ์ความคิดบนการตระหนักรู้ถึงการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อม ในกรณีนี้คือ ระบบนิเวศชายฝั่งทะเลให้มีความยั่งยืน ปลอดภัย จากทุก ๆ กิจกรรมที่มนุษย์จะกระทำต่อโลกและสิ่งแวดล้อมนั่นเอง

Speaker: คุณ David Loughran Curator and Co-Founder, Emerging Islands Changemaker
คุณ Nicola Sebastian Writer, Nat Geo Explorer, Co-Founder, Emerging Islands
คุณ Samantha Zarandin Creative Strategist, Co-Founder, Emerging Islands
คุณ Jonathan Jay Lee Hong Kong-based digital illustrator, Award-Winning Iiiustrator

หัวข้อ: ART AND SUSTAINABILITY โดย NATIONAL GEOGRAPHIC
วันที่ 2 ตุลาคม 2565 เวที Talk Stage

 สามารถรับชมในรูปแบบวิดีโอได้ที่ : https://www.youtube.com/watch?v=d1vTi0cCS5M