พันตำรวจตรีวรณัน ศรีล้ำ ผู้อำนวยการกองบริหารคดีพิเศษ และโฆษกกรมสอบสวนคดีพิเศษ ได้ให้ข้อมูลแนวทางการพัฒนากระบวนการทำงานของ DSI ในปัจจุบัน เมื่อต้องเผชิญกับอาชญากรรมทั้งในโลกจริงและโลกเสมือน นวัตกรรมจะเป็นตัวช่วยสำคัญที่จะเข้ามาเสริมกระบวนการอำนวยความยุติธรรมให้เกิดขึ้นได้ นอกจากนี้ การบูรณาการการทำงานร่วมกับภาคส่วนอื่น ๆ องค์กรอื่น และกลุ่มเครือข่ายก็เป็นสิ่งสำคัญที่ขาดไปไม่ได้ อันจะนำมาซึ่งการป้องกัน (prevention) และปราบปราม (proactive) ยุติการข่มเหง การใช้หาประโยชน์อย่างไม่ถูกต้อง การค้ามนุษย์ ความรุนแรงและการทรมานทุกรูปแบบที่มีต่อเด็กได้อย่างมีประสิทธิภาพ

พันตำรวจตรีนิติ สัมฤทธิ์เดชขจร รองผู้อำนวยการกองเทคโนโลยีและศูนย์ข้อมูลการตรวจสอบ กล่าวถึงการนำเทคโนโลยีมาใช้ในกระบวนการของ DSI ที่เมื่อก่อนการสืบสวนต้องใช้เวลานานและให้ประชาชนต้องเดินทางไกลมาถึงศูนย์ของ DSI แต่ปัจจุบันได้แก้ปัญหานี้ด้วย application DSI E-Form เช่น ในกระบวนการจัดการกับคดี Forex ที่มีผู้เสียหายจำนวนมากเกือบหมื่นคน ได้ใช้เทคโนโลยีมาช่วยเก็บข้อมูลจำนวนมากและลดระยะเวลาที่ต้องเสียไปได้มาก นอกจากนี้ยังมีระบบ DSI Case Intelligence System หรือ CIS ซึ่งเป็นระบบบริหารจัดการคดีพิเศษแบบดิจิทัลที่ใช้ฐานข้อมูลเชิงลึกช่วยอำนวยความสะดวกในการพิจารณาสืบสวนสอบสวนคดีต่าง ๆ ช่วยวิเคราะห์รูปแบบคดีพิเศษ สอบปากคำด้วยเสียงแล้วแปลงเป็นตัวอักษรได้เลยเพื่อป้องกันความผิดพลาดตกหล่นของข้อมูล โดย DSI E-Form หรือ ระบบแบบฟอร์มสอบปากคำอิเล็กทรอนิกส์ผ่านแอปพลิเคชันนี้ ช่วยให้ประชาชนจองคิวจองวันสำหรับการสอบสวนในพื้นที่ใกล้เคียง ช่วยลดค่าใช้จ่ายและเวลาของประชาชนในการสอบสวน ทำให้ลดระยะเวลาจากการสอบสวนแบบเดิมจาก 5 ชม./คน มาเหลือเพียง 2 ชม./คน ผ่านแอปพลิเคชัน

ร.ต.อ. เขมชาติ ประกายหงส์มณี ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านคดีการค้ามนุษย์และยาเสพติด รับผิดชอบคดีเกี่ยวกับเยาวชนและสื่อลามก กล่าวว่า จากข้อมูลที่ผ่านมาพบว่า ในโลกออนไลน์ คนที่ครอบครองภาพลามกอนาจารมักจะเป็นกลุ่มเสี่ยงที่จะทำการละเมิดทางเพศเด็กได้ จึงใช้เทคโนโลยีมาช่วยตรวจสอบป้องกันกลุ่มเสี่ยงที่จะก่อการละเมิดทางเพศเด็กในช่วงโควิดได้ เทคโนโลยีจึงเป็นตัวช่วยเข้าไปในพื้นที่โลกเสมือนแล้วเข้าไปเฝ้าระวังในช่วงโควิดแทน ซึ่งนี่เป็นตัวอย่างของการใช้เทคโนโลยีในงานเชิงป้องกันอาชญากรรมนั่นเอง

คุณนิคม สุวรรณรุ่งเรือง ผู้อำนวยการกองนโยบายและยุทธศาสตร์ กล่าวถึงเครือข่ายทั่วโลกที่ทำงานกับ DSI ซึ่งอยู่ในมิติของการป้องกันอาชญากรรมและเป็นงานบูรณาการ โดย DSI ได้ทำงานร่วมกับภาคประชาชนผ่านเครือข่ายที่ทำมาตั้งแต่ปี 2550 จนปัจจุบันมีกว่า 8,000 คน มีวัตถุประสงค์ 6 ประการ คือ ป้องกันการเกิดอาชญากรรม เฝ้าระวังการเกิดในพื้นที่ ติดตามและรายงานอาชญากรรมในพื้นที่ สนับสนุนการเฝ้าระวังและเก็บพยานหลักฐานทางคดี เตือนภัยอาชญากรรม ช่วยชี้แจงและเขียนคำร้องประสานงาน DSI กับประชาชนในพื้นที่ โดยมี DSI Station หรือ ศูนย์รับข้อมูลข่าวสารและเผยแพร่เครือข่ายอาชญากรรมคดีพิเศษซึ่งมีอยู่ทั่วประเทศไทย 23 แห่ง และในต่างประเทศอีก 6 แห่ง รวมทั้งสิ้น 29 แห่งด้วยกัน

คุณสุวัฒน์ หลีเหม ผู้จัดการประจำประเทศไทย A21 ซึ่งเป็นองค์กรระหว่างประเทศที่ทำงานต่อต้านการค้ามนุษย์ มีสำนักงาน 19 แห่งใน 15 ประเทศทั่วโลก ในประเทศไทยมีสำนักงาน 2 แห่ง ที่กรุงเทพมหานคร และพัทยา กลุ่ม A21 ดำเนินงานเพื่อให้บรรลุเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนข้อที่ 16 คือการทำให้ทุกคนมีส่วนในการยุติความรุนแรงและแสวงหาประโยชน์จากเด็กได้ จึงได้ผลิตเกม “มาช่วยเมย์กับเบย์กันเถอะ” ขึ้นมา โดยกลุ่มเป้าหมายของเกมคือเด็กอายุ 8-14 ปี ตัวเกมถูกสร้างขึ้นมาเพื่อช่วยแนะนำการป้องกันตัวเองจากการล่อลวงหรือละเมิดผ่านช่องทางออนไลน์ โดยมี DSI เข้ามาเป็นผู้ช่วยให้ข้อมูลในกระบวนการพัฒนาเกม Focus Group ซึ่งโดยหลักแล้ว เกมนี้จะเป็นสื่อที่ช่วยสร้างความเข้าใจ และการตระหนักรู้ของเด็กต่อประเด็นอาชญากรรมออนไลน์นั่นเอง ซึ่งการใช้เกมเป็นสื่อในการสร้างความตระหนักรู้ให้แก่เด็กนี้ ทาง ร.ต.อ. เขมชาติ ประกายหงส์มณี เสริมว่า ภัยคุกคามทางเทคโนโลยีที่อาชญากรนำมาใช้ต่อเด็กส่วนใหญ่ ไม่มีผู้ปกครองรู้ก่อนเจ้าหน้าที่ DSI เลย เพราะเด็กมักไม่เล่าเรื่องพวกนี้ให้ผู้ปกครองหรือคุณครูฟัง แต่เทคโนโลยีสามารถช่วยป้องกันได้ เพราะในช่วง 2 -3 ปีมานี้พบอาชญากรรมออนไลน์ที่ละเมิดเด็กเพิ่มขึ้นอย่างเท่าตัว ดังนั้นเกมพวกนี้จะเป็นตัวช่วยที่เข้าถึงเด็กโดยตรง และสร้างความตระหนักรู้ให้เก็ดๆรู้จักระมัดระวังและป้องกันตัวเองให้พ้นจากอาชญากรรมออนไลน์ได้

DSI จึงเป็นตัวอย่างหนึ่งขององค์กรที่มุ่งสร้างการอำนวยความเป็นธรรมที่ยั่งยืนให้เกิดขึ้น ผ่านการทำงานเชิงบูรณาการ ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง และใช้เทคโนโลยีเป็นตัวช่วยทำให้สังคมสงบสุขและยั่งยืนนั่นเอง

Speaker: พันตำรวจตรีวรณัน ศรีล้ำ ผู้อำนวยการกองบริหารคดีพิเศษ และโฆษกกรมสอบสวนคดีพิเศษ 
พันตำรวจตรีนิติ สัมฤทธิ์เดชขจร รองผู้อำนวยการกองเทคโนโลยีและศูนย์ข้อมูลการตรวจสอบ 
ร.ต.อ. เขมชาติ ประกายหงส์มณี ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านคดีการค้ามนุษย์และยาเสพติด 
คุณนิคม สุวรรณรุ่งเรือง ผู้อำนวยการกองนโยบายและยุทธศาสตร์ 
คุณสุวัฒน์ หลีเหม ผู้จัดการประจำประเทศไทย A21 
คุณชญานิศ กิจคุณธรรม เจ้าหน้าที่คดีพิเศษชำนาญการ กรมสอบสวนคดีพิเศษ (ผู้ดำเนินรายการ)

หัวข้อ: การอำนวยความเป็นธรรมที่ยั่งยืน
วันที่ 26 กันยายน 2565 เวที Talk Stage

 สามารถรับชมในรูปแบบวิดีโอได้ที่: https://www.youtube.com/watch?v=4iRX0JcKi8U